Thuế TNCN từ tiền lương được tính như thế nào?
Với cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, thuế TNCN từ tiền lương được tính theo biểu lũy tiến từng phần. Phần thu nhập nằm trong bậc nào thì chịu thuế suất của bậc đó, không áp một mức thuế suất cho toàn bộ thu nhập.
Doanh nghiệp tạm khấu trừ thuế mỗi tháng khi trả lương, sau đó quyết toán theo năm. Các trường hợp như hợp đồng dưới 3 tháng hoặc cá nhân không cư trú có cách tính riêng, được nêu ở cuối bài.
Công thức tính thuế TNCN 2026
Cách tính thuế TNCN gồm ba lớp, đi từ tổng thu nhập đến số thuế phải nộp:
| Bước | Công thức |
| Thu nhập chịu thuế | Tổng thu nhập − Các khoản miễn thuế, không chịu thuế |
| Thu nhập tính thuế | Thu nhập chịu thuế − Bảo hiểm bắt buộc − Giảm trừ gia cảnh − Các khoản giảm trừ khác |
| Thuế TNCN phải nộp | Thu nhập tính thuế × Thuế suất theo biểu lũy tiến |
Khoản miễn thuế và không chịu thuế (một phần tiền ăn ca, phụ cấp theo quy định, phần chênh lệch tiền làm thêm giờ…) được loại ra ngay từ đầu.
Biểu thuế TNCN 2026 (5 bậc)
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/07/2026. Quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Theo Điều 9 của Luật, biểu thuế lũy tiến rút từ 7 bậc xuống 5 bậc. Cột “Tính nhanh” cho kết quả giống cách cộng từng bậc.
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thu nhập tính thuế/năm | Thuế suất | Tính nhanh (TN = thu nhập tính thuế/tháng) |
| 1 | Đến 10 triệu | Đến 120 triệu | 5% | TN × 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu | Trên 120 đến 360 triệu | 10% | TN × 10% − 0,5 triệu |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu | Trên 360 đến 720 triệu | 20% | TN × 20% − 3,5 triệu |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu | Trên 720 triệu đến 1,2 tỷ | 30% | TN × 30% − 9,5 triệu |
| 5 | Trên 100 triệu | Trên 1,2 tỷ | 35% | TN × 35% − 14,5 triệu |
Các số trừ trong cột tính nhanh đã được kiểm tra tại ranh giới mỗi bậc. Ví dụ, với thu nhập tính thuế 30 triệu, cả bậc 2 và bậc 3 đều cho ra 2,5 triệu.
Các khoản giảm trừ khi tính thuế TNCN
Giảm trừ gia cảnh
| Đối tượng | Mức giảm trừ/tháng | Mức giảm trừ/năm |
| Bản thân người nộp thuế | 15,5 triệu đồng | 186 triệu đồng |
| Mỗi người phụ thuộc | 6,2 triệu đồng | 74,4 triệu đồng |
Mức giảm trừ bản thân được tính khi xác định thu nhập tính thuế theo quy định. Giảm trừ người phụ thuộc được áp dụng khi người nộp thuế đăng ký người phụ thuộc và người phụ thuộc đáp ứng điều kiện theo quy định.
Bảo hiểm bắt buộc phần người lao động đóng
Hiện người lao động đóng tổng cộng 10,5% trên tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm, gồm BHXH 8%, BHYT 1,5% và BHTN 1%. Toàn bộ khoản bảo hiểm bắt buộc được trừ trước khi xác định thu nhập tính thuế, trong phạm vi và mức trần theo quy định.
Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH và BHYT bị giới hạn theo mức trần tương ứng. Đối với BHTN, tiền lương làm căn cứ đóng cũng áp dụng mức trần theo quy định của pháp luật về việc làm.
Các khoản giảm trừ khác
Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học qua tổ chức được phép và khoản đóng quỹ hưu trí tự nguyện trong hạn mức cũng được trừ. Khoản 2 Điều 11 Luật 109/2025/QH15 bổ sung chi phí chăm sóc sức khỏe, giáo dục – đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc, nhưng mức trừ do Chính phủ quy định. Khi chưa có văn bản hướng dẫn, doanh nghiệp chưa đủ căn cứ để đưa khoản này vào bảng lương.
5 bước tính thuế TNCN hằng tháng cho nhân viên
- Bước 1: Tổng hợp thu nhập trong tháng; Gồm lương, thưởng, phụ cấp và các khoản chi trả khác cho người lao động.
- Bước 2: Loại các khoản miễn thuế, không chịu thuế; Kết quả là thu nhập chịu thuế.
- Bước 3: Trừ bảo hiểm bắt buộc; Tính theo tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm và áp dụng mức trần theo quy định.
- Bước 4: Trừ giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác; Kết quả là thu nhập tính thuế. Nếu kết quả bằng 0 hoặc âm thì không phát sinh thuế.
- Bước 5: Áp biểu thuế 5 bậc; Dùng cột tính nhanh hoặc cộng từng bậc để ra số thuế khấu trừ trong tháng.
Ví dụ tính thuế TNCN 2026
Các ví dụ dưới đây áp dụng cho cá nhân cư trú, ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, làm việc tại Vùng I, kỳ lương sau 01/07/2026.
Ví dụ 1: Lương 25 triệu, không có người phụ thuộc
| Khoản mục | Số tiền (đồng) |
| Thu nhập chịu thuế | 25.000.000 |
| Bảo hiểm bắt buộc (10,5% × 25 triệu) | 2.625.000 |
| Giảm trừ bản thân | 15.500.000 |
| Thu nhập tính thuế | 6.875.000 |
| Thuế TNCN (bậc 1: 6.875.000 × 5%) | 343.750 |
Ví dụ 2: Lương 40 triệu, đóng bảo hiểm trên 30 triệu, 2 người phụ thuộc
| Khoản mục | Số tiền (đồng) |
| Thu nhập chịu thuế | 40.000.000 |
| Bảo hiểm bắt buộc (10,5% × 30 triệu) | 3.150.000 |
| Giảm trừ bản thân | 15.500.000 |
| Giảm trừ 2 người phụ thuộc (2 × 6,2 triệu) | 12.400.000 |
| Thu nhập tính thuế | 8.950.000 |
| Thuế TNCN (bậc 1: 8.950.000 × 5%) | 447.500 |
Ví dụ 3: Lương 80 triệu, 1 người phụ thuộc
Ở mức lương này, BHXH và BHYT bị giới hạn ở mức trần tương ứng, còn BHTN được tính theo tiền lương làm căn cứ đóng và mức trần theo quy định.
| Khoản mục | Số tiền (đồng) |
| Thu nhập chịu thuế | 80.000.000 |
| BHXH (8% × 50,6 triệu) | 4.048.000 |
| BHYT (1,5% × 50,6 triệu) | 759.000 |
| BHTN (1% × 80 triệu) | 800.000 |
| Giảm trừ bản thân và 1 người phụ thuộc | 21.700.000 |
| Thu nhập tính thuế | 52.693.000 |
| Thuế TNCN (bậc 3: 52.693.000 × 20% − 3.500.000) | 7.038.600 |
Cộng từng bậc cho cùng kết quả: 500.000 (bậc 1) + 2.000.000 (bậc 2) + 22.693.000 × 20% (bậc 3) = 7.038.600 đồng.
Thu nhập bao nhiêu thì phải đóng thuế TNCN?
Người lao động bắt đầu phát sinh thuế khi thu nhập chịu thuế sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc và các khoản giảm trừ hợp lệ vượt tổng mức giảm trừ gia cảnh. Bảng dưới giả định toàn bộ lương là thu nhập chịu thuế và tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm bằng mức lương giả định.
| Số người phụ thuộc | Tổng giảm trừ gia cảnh/tháng | Lương gross bắt đầu phát sinh thuế (xấp xỉ) |
| 0 | 15,5 triệu | 17,3 triệu |
| 1 | 21,7 triệu | 24,2 triệu |
| 2 | 27,9 triệu | 31,2 triệu |
Nếu tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm thấp hơn tổng thu nhập chịu thuế, hoặc có các khoản thu nhập được miễn thuế, ngưỡng thực tế sẽ khác. Cần tính lại theo cơ cấu thu nhập của từng người.
Các trường hợp tính thuế khác
Hợp đồng dưới 3 tháng hoặc không ký hợp đồng lao động. Doanh nghiệp thực hiện khấu trừ thuế theo tỷ lệ và điều kiện áp dụng đối với từng trường hợp theo quy định hiện hành. Trường hợp cá nhân đủ điều kiện làm cam kết để tạm thời chưa bị khấu trừ, việc khấu trừ và điều kiện cam kết thực hiện theo quy định của pháp luật thuế.
Cá nhân không cư trú. Thuế suất 20% được áp dụng đối với thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công theo quy định. Không áp dụng giảm trừ gia cảnh.
Thu nhập từ nhiều nơi. Nơi ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên khấu trừ theo biểu lũy tiến, các nơi khác thực hiện khấu trừ theo quy định. Cuối năm, người lao động tự quyết toán để tính lại tổng số thuế.
Tính thuế theo năm khi quyết toán. Khi quyết toán, thu nhập và giảm trừ được cộng cho cả năm rồi áp biểu thuế năm. Số thuế cả năm có thể khác tổng số đã khấu trừ hằng tháng nếu thu nhập biến động giữa các tháng.
Lỗi thường gặp khi tính thuế TNCN trong bảng lương
- Dùng mức giảm trừ hoặc biểu thuế cũ. Bảng tính chưa cập nhật mức 15,5 triệu, 6,2 triệu và biểu 5 bậc cho các kỳ lương năm 2026.
- Không áp mức trần bảo hiểm. Trừ bảo hiểm trên toàn bộ lương khi tiền lương đã vượt mức trần làm thu nhập tính thuế thấp hơn thực tế.
- Đưa khoản miễn thuế vào thu nhập chịu thuế. Thường gặp với tiền ăn ca, phụ cấp theo quy định và phần chênh lệch tiền làm thêm giờ.
- Không cập nhật người phụ thuộc. Người phụ thuộc mới đăng ký chưa được đưa vào bảng lương, hoặc người đã hết điều kiện vẫn được giảm trừ.
- Nhầm giữa thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế. Thuế suất được áp dụng trên thu nhập tính thuế sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ hợp lệ khác.
Tự động tính thuế TNCN với SunFish HR
Với bảng tính Excel, mỗi lần biểu thuế, mức giảm trừ hoặc mức trần bảo hiểm thay đổi, HR phải sửa công thức trên nhiều file và kiểm tra lại từng người. Sai sót trong khâu này thường chỉ lộ ra khi quyết toán cuối năm.
Phân hệ tính lương của SunFish HR lấy tham số thuế và bảo hiểm từ một nơi, áp cho toàn bộ bảng lương. Thông tin người phụ thuộc được quản lý trên hồ sơ nhân viên, và dữ liệu thu nhập, thuế đã khấu trừ trong năm được dùng lại khi quyết toán.
Câu hỏi thường gặp
- Thuế TNCN tính theo tháng hay theo năm?
Doanh nghiệp tạm khấu trừ theo tháng khi trả lương. Số thuế chính thức được xác định theo năm khi quyết toán, dựa trên tổng thu nhập và tổng giảm trừ cả năm.
- Lương 20 triệu đóng thuế TNCN bao nhiêu?
Với người không có người phụ thuộc, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm là 20 triệu: thu nhập tính thuế = 20 − 2,1 − 15,5 = 2,4 triệu đồng. Thuế phải nộp là 2,4 triệu × 5% = 120.000 đồng/tháng.
- Thuế TNCN bao nhiêu phần trăm?
Với cá nhân cư trú có hợp đồng từ 3 tháng trở lên, thuế suất từ 5% đến 35% theo biểu lũy tiến. Các trường hợp hợp đồng dưới 3 tháng và cá nhân không cư trú áp dụng cách khấu trừ, thuế suất và điều kiện riêng theo quy định.
- Đăng ký người phụ thuộc muộn có được giảm trừ không?
Nếu trong năm chưa được tính giảm trừ, người lao động vẫn được tính giảm trừ cho người phụ thuộc từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng khi quyết toán thuế, với điều kiện đã đăng ký người phụ thuộc theo quy định.
- Doanh nghiệp kê khai thuế TNCN theo quý thì tính thuế theo quý được không?
Kỳ kê khai (tháng hoặc quý) không thay đổi cách tính. Thuế vẫn được khấu trừ trên thu nhập của từng lần trả lương, sau đó tổng hợp lên tờ khai theo kỳ.
- Tiền thưởng, lương tháng 13 có tính thuế TNCN không?
Có. Thưởng là thu nhập chịu thuế và được cộng vào thu nhập của tháng chi trả.
- Các khoản giảm trừ mới về y tế, giáo dục đã áp dụng chưa?
Luật 109/2025/QH15 đã quy định nhóm khoản giảm trừ này. Mức và điều kiện cụ thể áp dụng theo văn bản hướng dẫn, doanh nghiệp cần theo dõi để cập nhật vào quy trình tính lương.
Căn cứ pháp lý: Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025 (Điều 9 về biểu thuế lũy tiến, Điều 10 về giảm trừ gia cảnh, Điều 11 về các khoản giảm trừ khác); Luzật Bảo hiểm xã hội 2024; Luật Việc làm 2025; Nghị định 161/2026/NĐ-CP về mức lương cơ sở.
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật đến ngày 01/10/2026. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản hướng dẫn mới nhất trước khi áp dụng.
